Akdeniz’in en büyük yuvalama kumsalı Antalya Belek’te doğuştan sağ arka yüzgeci bulunmayan bir caretta caretta, yumurtalarını bırakmak için kumu kazamayınca yuvayı gönüllüler açtı. EKAD ekipleri ilk kez engelli bir deniz kaplumbağasına uydu izleme cihazı takarak denize uğurladı.
Antalya Belek kumsalında önceki gece yuva açmaya çalışan bir yetişkin caretta caretta, gönüllülerin dikkatini çekti. İncelemelerde, kaplumbağanın doğuştan sağ arka yüzgecinin bulunmadığı fark edildi.
Normal şartlarda deniz kaplumbağaları yumurtalarını koruma altına almak için kumsalda arka yüzgeçlerini kullanarak yaklaşık 50 santimetre derinlikte çukurlar kazıyor. Ancak fiziki engeli nedeniyle kumu kazmayı başaramayan çaresiz kaplumbağa, yumurtalarını çukur açamadan doğrudan kumsalın yüzeyine bırakmak zorunda kaldı.
Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ekipleri yumurtaları derin bir çukura gömerek kapattı. Ardından kaplumbağaya 5 bin dolarlık uydu izleme cihazı takıldı. ‘DOA‘ adı verilen carettanın denize uğurlanmasıyla birlikte dünyada ilk kez doğuştan engelli bir deniz kaplumbağası uyduyla takip edilmeye başlandı.
İLK KEZ ENGELLİ BİR KAPLUMBAĞA TAKİP EDİLECEK
EKAD Başkanı ve Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Ali Fuat Canbolat, kaplumbağanın röntgen sonuçlarını açıkladı. Canbolat, “Röntgen sonuçlarına göre doğuştan sağ arka üyesi yok. Hiçbir şekilde kemik gelişimi olmamış” dedi.
Deniz kaplumbağalarının yüzerken ön yüzgeçlerini kullandığını, arka yüzgeçlerin dümen görevi gördüğünü belirten Dr. Canbolat, “Göç edebilecek mi merak ediyoruz. Takıp takmamakta kararsızdık ama takmaya karar verdik. En azından yuva yapmaya çalıştığını gördük. Başaramadı ama hala hayatta, hala yaşamak için savaş veriyor” diye konuştu.
“BÜYÜK BİR TESADÜF OLDU”
Dr. Canbolat, engelli kaplumbağayla karşılaşmanın son derece nadir bir durum olduğunu vurguladı. “Her zaman uydu izleme cihazınız olmaz. Cihazınız olsa bile böyle bir bireyle karşılaşamazsınız. Büyük bir tesadüf oldu. Bir nevi engelli bir deniz kaplumbağasının yaşam savaşının nasıl olduğunu anlatmaya çalışacağız” dedi.
ANTALYA’DA REHABİLİTASYON MERKEZİ HALA YOK
Akdeniz havzasında yaklaşık 100 deniz kaplumbağası uydu izleme cihazlarıyla takip ediliyor. 29,5 kilometrelik Belek kumsalında 32 yıldır sürdürülen koruma projesi kapsamında DOA ile birlikte toplam 3 carettaya uydu cihazı takıldı. Cihazlara sponsor olan otellere ‘Kaplumbağa Dostu Turizm Sertifikası’ verildi.
Dr. Canbolat, dünyanın en büyük yuvalama kumsallarından birine sahip Antalya’da hala bir tedavi ve rehabilitasyon merkezi bulunmamasını eleştirdi. “Burada yaralı bir hayvan bulduğumuz zaman Dalyan’a götürmek zorundayız, 350 kilometre uzağa. Antalya bunu hak etmiyor. 15 yılımı verdim, epey yol kat ettik ama sonuç yok maalesef” dedi.
(DHA)
Ne güzel bir dayanışma örneği, bu küçük canlı için gösterilen çaba gerçekten çok etkileyici. Uydu cihazıyla yaşamını takip edecek olmaları da hem bilimsel açıdan hem de farkındalık yaratmak adına umut verici.